Sorularla İthalat

 

1) Kimler İthalat Yapabilir?

Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca vergi numarası verilen her gerçek ve tüzel kişi ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklıkları ithalat yapabilir.

 

2) Hangi Tür İthalatlarda Vergi Numarasına Sahip Olma Şartı Aranmaz?

Aşağıda belirtilen türde ithalatlarda vergi numarasına sahip olma şartı aranmaz:

  • Özel anlaşmalara dayanan ithalatta,
  • Kitap ve diğer yayınların ithalatında,
  • Ülkemizde açılan uluslararası fuar ve sergilerde;

 

3) İthalatta herhangi bir kısıtlama var mıdır?

Kamu ahlakı, kamu düzeni veya kamu güvenliği; insan, hayvan ve bitki sağlığının korunması veya sınai ve ticari mülkiyetin korunması amaçlarıyla ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde alınan önlemlerin kapsamı dışındaki malların ithali serbesttir.

 

4) İthalat yapmak isteyen kişiler nereye başvurur?

İthalat yapmak isteyen kişiler, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde almaları gereken belgelerle birlikte doğrudan gümrük idarelerine başvururlar.
 
 

5)Geçici olarak yurda giren malların kesin ithali için hangi mercilere başvurmak gereklidir?

Mali mükellefiyetleri teminata bağlanmak suretiyle geçici olarak yurda giren mallardan

(ATA Karnesi kapsamında gelenler dahil);

  • Kesin ithalinin talep edildiği tarihte yeni ve kullanılmamış malların bedelleri ödenmek suretiyle kesin ithali (kısıtlayıcı hükümler saklı kalmak kaydıyla) gümrük idarelerince sonuçlandırılır. 
  • Bunun dışındaki tüm kesin ithal başvuruları, biri asıl iki nüsha proforma fatura, maddelerin yurda girişi sırasında düzenlenen geçici gümrük beyannamesi ve Harçlar Kanunu uyarınca gerekli harcın yatırıldığını gösteren makbuzun aslı ile birlikte Dış Ticaret Müsteşarlığı’na yapılır. Müsteşarlık uygun gördüğü talepleri, başvuru sahibine ve ilgili gümrük idaresine bildirir.
 

6) İthalat bedelleri hangi para birimi cinsinden ve nasıl ödenir?

İthalat bedelleri Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve bu Karar’a ilişkin 2008/32-34 Sayılı Tebliğ ve Hazine Müsteşarlığı tarafından bunlara ek olarak yapılan düzenlemeler çerçevesinde ithalatçı ile ihracatçı arasındaki sözleşme ve uluslararası kurallar ile bankacılık teamüllerine göre bankalar aracılığıyla konvertibl döviz veya TL olarak ödenir.
 

7) İthalatta uygulanan gümrük vergileri hakkındaki bilgilere nereden ulaşılır ?

İthalatta uygulanacak gümrük vergisi oranları, İthalat Rejimi Kararı’na ekli listelerde (Liste I, II, III, IV ,V, VI) belirtilmektedir.
 

8 ) İthalatta uygulanan gümrük vergileri nasıl hesaplanır ?

İthal konusu eşyanın gümrük vergisi, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre, eşyanın CIF kıymeti üzerinden hesaplanır.
 

9) İthalatta gümrük vergisi nereye ödenir?

Gümrük vergisi, gümrük idarelerinde gümrük saymanlıklarına veya yetki verilen bankalara Türk Lirası olarak ödenir.
 

10) İthalatta alınan Katma Değer Vergisi (KDV) ne zaman ve nereye ödenir?

İthalatta alınan Katma Değer Vergisi, gümrük vergisi ile birlikte ve aynı zamanda, gümrük idarelerinde gümrük saymanlıklarına veya yetki verilen bankalara Türk Lirası olarak ödenir. Gümrük vergisine tabi olmayan ithalata ait KDV ise, gümrük beyannamelerinin verilme süresi içinde ödenir.
 

11) İthalatta alınan Katma Değer Vergisi Oranı nasıl belirlenir?

İç piyasadaki Katma Değer Vergisi oranları, aynen, ithal eşyasının gümrüklenmiş değeri için de uygulanmaktadır. İthalatta Katma Değer Vergisi matrahı aşağıdaki unsurların toplamıdır:
  • İthal edilen malın gümrük vergisine esas olan kıymeti; gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri; bunun belli olmadığı hallerde ise malın gümrükçe tespit edilecek değeri,
  • İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar,
  • Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer gider ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler.

 

12) İthalatta Toplu Konut Fonu hangi mallardan tahsil edilir ve nasıl belirlenir?

Toplu Konut Fonu; yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı Ek’indeki III Sayılı Liste’de yer alan işlenmiş tarım ürünlerinin, IV Sayılı Liste’de yer alan balıkçılık ve su ürünlerinin ithalatında tahsil edilmektedir. Toplu Konut Fonu ödenerek ithal edilecek maddeler, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte geçerli miktar ve oranlar kadar fona tabidir. Ancak, Gümrük Kanunu’nun 167. maddesi’nde yer alan hallerde; gümrük vergilerinden muaf olarak serbest dolaşıma sokulacak eşyalardan Toplu Konut Fonu tahsil edilmez.
 

13) İthalatta Toplu Konut Fonu nereye ödenir?

İthalatta Toplu Konut Fonu tutarları, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte gümrük idarelerinde gümrük saymanlıklarına veya yetki verilen bankalara Türk Lirası olarak ödenir. Toplu Konut Fonunun, ilgililerce süresi içinde yatırılmaması durumunda, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
 

14) Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) ne tür ithalatlarda tahsil edilir? Oranı nedir?

Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekillerine göre yapılan ithalatlarda Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu’na kesinti yapılır. Oranı % 6‘dır.
 

15) Hangi ürünlerin ithalatında Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu tahsil edilmez?

Petrol (petrol mahsulleri dahil), gübre, gübre hammaddesi, buğday ve arpanın DİR kapsamında yurt içinde işlenmesi sonucu elde edilen ikincil işlem görmüş ürünlerinin ithalatının finansmanı amacıyla kullandırılacak krediler ve ithalat işlemlerinden Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu tahsil edilmez. Bağlı muamele veya takas işlemleri ile İstanbul Altın Borsasında işlem görmek üzere işlenmemiş kıymetli madenlerin (istisnaları bulunmaktadır) ithalinde de, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu tahsil edilmemektedir.
 

16) İthalatta Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) nereye ödenir?

İthalatta Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu tutarları, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte gümrük idarelerinde gümrük saymanlıklarına veya yetki verilen bankalara Türk Lirası olarak ödenir.
 

17) İthalatta Özel Tüketim Vergisi hangi ürünleri kapsamaktadır? Vergi oranları nedir?

İthalatta Özel Tüketim Vergisi; tütün mamulleri, alkollü içkiler, kolalı gazozlar, motorlu araçlar, havyar, beyaz eşyalar (buzdolabı, çamaşır / bulaşık yıkama makinesi, termosifon v.b su ısıtıcıları,..) kurşun kristalden el imali sofra ve mutfak eşyaları, postlar, kürkler, kıymetli taşlar, traş makinesi, elektrikli ev aletleri, televizyon kameraları, video kamera, cep telefonu, klima cihazları, parfüm, saç spreyi, kristal avizeler v.b. ürünleri kapsamaktadır. Uygulanmakta olan vergi oranları ise; 12.06.2002 tarih ve 24783 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özel Tüketim Vergisi Kanunu ekindeki listelerde yer almaktadır.
 

18) İthalat Rejimi Kararı Eki’ndeki I Sayılı Liste’de hangi ürünlerin gümrük vergisi oranları yer almaktadır?

İthalat Rejimi Kararı Eki’ndeki I Sayılı Liste’de tarım ürünleri için öngörülen gümrük vergisi oranları yer almaktadır.
 

19) İthalat Rejimi Kararı Eki’ndeki II Sayılı Liste’nin kapsamı nedir?

İthalat Rejimi Kararı Eki’ndeki II Sayılı Liste’de sanayi ürünlerine uygulanacak gümrük vergisi oranları yer almaktadır. II Sayılı listede yer alan maddelerin, aynı zamanda V Sayılı listede yer alması durumunda, II ve V sayılı listelerde belirtilen gümrük vergisi oranlarından daha düşük olanı uygulanır.

 

 

 

20) İthalat Rejimi Kararı Eki’ndeki III Sayılı Liste’nin kapsamı nedir?

İthalat Rejimi Kararı Eki’ndeki III Sayılı Liste’de işlenmiş tarım ürünlerinden tahsili öngörülen gümrük vergisi oranları ile tarım payı olarak ödenecek Toplu Konut Fonu miktarları yer almaktadır. III sayılı liste kapsamı maddelerin karşılarında (T1), (T2) işaretlerinin bulunduğu durumlarda, işlenmiş tarım ürünlerinin bünyesinde yer aldığı kabul edilen ve Bileşim Tablosunda* belirtilen; temel tarım ürünleri miktarlarının esas alınması suretiyle tespit
edilecek kod numaralarına, Tarım Payları Tablosunda* tekabül eden Toplu Konut Fonu miktarları tahsil olunur.
 

21) İthalat Rejimi Kararı Eki’ndeki IV Sayılı Liste’nin kapsamı nedir?

İthalat Rejimi Kararı Eki’ndeki IV Sayılı Liste’de balık ve diğer su ürünlerine uygulanacak gümrük vergisi ve Toplu Konut Fonu oranları (CIF bedelinin %’si olarak) yer almaktadır.
 

22) İthalat Rejimi Kararı Eki’ndeki V Sayılı Liste’nin kapsamı nedir?

V sayılı liste, gümrük vergileri indirilen veya askıya alınan ağırlıklı olarak kimya ve elektronik sektörlerinde hammadde veya ara girdi olarak kullanılan bazı maddeleri ihtiva eder. Gümrük Birliği çerçevesinde, Avrupa Birliği'nde yürürlükte bulunan "Askıya Alma Listesi"nde yer alan ürünleri içermektedir. Türkiye'nin Gümrük Birliği çerçevesinde sanayi ürünleri ithalatında üçüncü ülkelere karşı Avrupa Birliği ile aynı gümrük vergilerini uygulama yükümlülüğü olduğundan ve hammadde niteliğindeki bu ürünler için sanayimizin düşük vergili ithalattan faydalandırılmasını teminen, AB ile mutabakat sonucu V sayılı liste hazırlanmıştır.
 

23) İthalat Rejimi Kararı Eki’ndeki VI Sayılı Liste’nin kapsamı nedir?

Bu listede yer alan G.T.P.'larda, sadece madde ismi sütununda tanımlanan ürünler için, sivil hava taşıtlarında kullanılmak kaydıyla yapılan ithalatta, gümrük vergisi % 0 olarak uygulanır ve bu halde gümrük mevzuatının nihai kullanıma ilişkin hükümleri tatbik edilir. Sivil hava taşıtlarında kullanılan bazı eşyaların nihai kullanım kapsamında gümrük vergisinden muaf olarak ithal edilmesine dair Avrupa Birliği uygulamasının üstlenilmesini teminen bu liste hazırlanmıştır.
 

24)Yurtiçinde düzenlenen uluslararası fuarlarda perakende satış yapılabilir mi?

Ülkemizde düzenlenen uluslararası fuar veya sergilere yabancı ülke veya firmalar sadece teşhir amacıyla katılabilirler. Perakende satış yapamazlar. Fuar bitiminden sonra, yabancı ülke veya firmaların teşhir ettikleri mallarının gümrük mevzuatı çerçevesinde kati ithali yapılabilir.
 

25) Radyoaktif maddeler ile bunların kullanıldığı cihazların ithalatında gümrük idarelerince talep edilen uygunluk yazısı hangi kurumdan alınır?

“Radyoaktif Maddeler ile Bunların Kullanıldığı Cihazların İthaline İlişkin Tebliğ (2010/3)”de belirtilen maddelerin gümrük beyannamelerinin tescilinde, gümrük idarelerince talep edilen ‘’Uygunluk Yazısı’’ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'ndan alınır.
 

26) Hangi maddelerin ithalatında “Garanti Belgesi” talep edilir ve bu belgenin nereden alınması gerekir?

“İthalinde Garanti Belgesi Aranacak Maddelere İlişkin Tebliğ (2010/6)”de belirtilen kombi cihazları, yalnız evlerde kullanılan ve aspiratörü olan filtreli davlumbazlar, klima cihazları, buzdolabı, gazla çalışan anında su ısıtıcılar, termosifonlar, çamaşır kurutma makinaları, mikro dalga fırınlar, ev tipi dikiş makinaları, torna tezgahları, forkliftler, yangın söndürme cihazları, vakumlu elektrik süpürgeleri, traktör, motosiklet, binek otomobili v.b. birçok ürünün ithalat aşamasında gümrük beyannamelerinin tescilinde, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca (Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü) onaylanacak garanti belgesi gümrük idarelerince aranır. Bu belgenin bir örneği gümrük beyannamesine eklenir.
 

27) Hangi tür ithalatlar “Garantisi Belgesi”nden muaf tutulmaktadır?

Kamu sektörüne dahil kuruluşlardan genel bütçeli idareler tarafından yapılacak ithalatlar,
  • Geçici ithalat kapsamında yapılacak ithalatlar,
  • Yatırımı Teşvik Belgesi ile Dahilde İşleme İzin Belgesi ve Hariçte İşleme İzin Belgesi kapsamında yapılacak ithalatlar,
  • Gümrük Kanununun 167 nci maddesi (gümrük vergilerinden muafiyet ve istisnalar) çerçevesinde yapılacak ithalatlar,
  • "Garanti Belgesi"nden muaf tutulmaktadır.
Ayrıca, Garanti belgesi ile satılmak zorunda olan bir malın ithalatının yalnızca bir gerçek veya tüzel kişiliğin siparişi üzerine, özel olarak gerçekleştirilmesi durumunda; satıcı ile tüketici arasında satış sonrası hizmetlerini de kapsayacak şekilde Garanti Belgesi Uygulama Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun yazılı bir sözleşmenin bulunması kaydıyla ve ayrıca kendi ihtiyacında kullanılmak üzere yapılacak ithalatlarda, garanti belgesi düzenleme zorunluluğu aranmaz.
 

28 ) Hangi tür ithalat “İthalinde Garanti Belgesi Aranacak Maddelere İlişkin İthalat Tebliği'nin(2010/6)” dışında tutulmuştur?

T.C. Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 11.01.2010 tarih 2010/2 sayılı genelgesiyle; İthalinde Garanti Belgesi Aranacak Maddelere İlişkin İthalat Tebliği'nin uygulanmasında;
  • Ticari mahiyetteki bedelsiz ithalatın,
  • Kamu sektörüne dahil kuruluşlardan genel bütçeli idareler tarafından yapılacak ithalatın,
  • Serbest dolaşıma giriş rejimi dışındaki gümrükçe onaylanmış işlem ve kullanımların,
  • Yatırım teşvik belgesi kapsamında yapılacak ithalatın,
Belirtilen İthalat Tebliği kapsamında değerlendirilmeksizin işlem yapılması talimatlandırılmıştır.
 

29) Satış sonrası montaj, bakım ve onarım hizmetlerinin zorunlu olduğu sanayi malları ile ilgili yasal düzenleme nedir? Sektörlere göre sanayi malları için istenecek servis istasyonları sayısı mevzuatta nerede yer almaktadır?

14.06.2003 tarih ve 25138 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın çıkardığı Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte konuya ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Yönetmelik eki listede mallar itibariyle servis istasyonlarının sayısı, kullanım ömrü gibi bilgilere de yer verilmektedir.
 

30) İthal Araçlar için ‘’Karayolu Uygunluk Belgesi” hangi kurum tarafından düzenlenir?

Karayolu Taşıt Araçlarının İthaline İlişkin Tebliğ (2010/7)’de belirtilen araçların proforma faturaları ithalden önce Sanayi ve Ticaret Bakanlığı veya yetki verdiği kurum veya kuruluşça vize edilir. Gümrüğün denetimi altındaki yerlere getirilen söz konusu araçların adı geçen Bakanlıkça veya yetki verdiği kurum veya kuruluşça yapılan kontrollerine istinaden düzenlenen uygunluk yazısı gümrük beyannamelerinin tescilinde gümrük idarelerince aranır. Bu yazının bir örneği gümrük beyannamesine eklenir.
 

31) Sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus maddelerin ithalatında gümrük idarelerince talep edilen “Uygunluk Belgesi” nereden alınır?

‘’Sivil Hava Taşıtlarında Kullanılmaya Mahsus Maddelerin İthaline İlişkin Tebliğ (2010/8)”de belirtilen sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus eşyaların ve İthalat Rejimi Kararı Eki (VI) Sayılı Liste'de yer alan eşyaların sivil hava taşıtlarında kullanılmak kaydıyla ithalatında, gümrük idarelerince talep edilen “Uygunluk Yazısı” Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nden alınır. Bu yazının bir örneği gümrük beyannamesine eklenir.
 

32) Kimler elektrik enerjisi ithal edebilir ve başvuru mercii neresidir?

07.09.2005 tarihli 25929 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği”nin 5. maddesi uyarınca, lisanslarında yer alması kaydıyla;
  • Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. ( TETAŞ ) ve özel sektör toptan satış şirketleri,
  • Perakende satış şirketleri ve perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri (36 kv ve altındaki gerilim seviyesinden) elektrik enerjisi ithalat faaliyeti yürütebilirler. Elektrik enerjisi ithalatına ilişkin izin talepleri, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na yapılır.

33) Hangi maddeler eski, kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak izin alınmaksızın ithal edilebilir?

“Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal Edilebilecek Bazı Maddelere İlişkin İthalat Tebliği (2010/9)” uyarınca, söz konusu tebliğin EK:IA'da yer alan maddeler izin alınmaksızın ithal edilebilir.
 

34) Banknot ve benzeri kıymetli evraka mahsus kağıtların ithalatında gümrük idarelerince hangi kurumun uygunluk yazısı talep edilir?

İthalat 2010/10 sayılı Tebliğ’de yer alan; banknot ve benzeri kıymetli evraka mahsus kağıtların ithalinde kağıdın çeşidine göre gümrük idarelerince, T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın ya da Sermaye Piyasası Kurulu’nun uygunluk yazısı talep edilir. Öte yandan, banknot kağıtları, devlet iç borçlanma senetleri ile özelleştirme idaresince çıkarılan menkul kıymetlerin basımında kullanılan kağıtların ithali sadece T.C. Merkez Bankası tarafından yapılabilir. Çek kağıtlarının ithali ise sadece bankalar ve özel finans kurumları tarafından yapılabilir.
 

35) Bazı patlayıcı maddeler, ateşli silahlar, bıçaklar ve benzeri aletlerin ithalinde hangi belge aranır?

İthalat 2010/11 sayılı Tebliğ’de yer alan; patlayıcı maddeler, ateşli silahlar, bıçaklar ve benzeri aletlerin ithalinde gümrük idarelerince İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü’nün Uygunluk Yazısı aranır.

 

 

 

Kaynak : İstanbul Ticaret Odası

Güncelleme: 28 Kasım 2011

Visit Us On FacebookVisit Us On Twitter